Levenstestament bij de notaris

Een levenstestament regelt wie namens u mag handelen tijdens uw leven als u door ziekte, een ongeval of dementie zelf geen beslissingen meer kunt nemen. Dat is belangrijk, want een partner of kinderen mogen niet automatisch al uw bankzaken, woonzaken en zorgzaken voor u regelen. Hier leest u wat het verschil is met een gewoon testament, wat een notaris toevoegt, wat u kunt laten vastleggen, wat de kosten beïnvloedt en wat er speelt bij beginnende dementie.

Wanneer uw naasten anders niet voor u mogen handelen

Het nut van een levenstestament zit vooral in de periode waarin u leeft, maar tijdelijk of blijvend niet meer zelf kunt beslissen. Zonder volmacht is voor bankzaken, wonen en veel praktische regelzaken vaak geen formele bevoegdheid geregeld. Dat kan onrust, familiediscussies en uiteindelijk een procedure voor bewind, mentorschap of curatele veroorzaken. Juist als zorg thuis snel zwaarder wordt, geeft vooraf vastleggen rust voor u en uw naasten.

Testament en levenstestament: dit is het verschil

Wat u in een levenstestament kunt laten vastleggen

Een levenstestament is maatwerk. U bepaalt zelf of de volmacht breed is of juist beperkt tot een paar onderwerpen. U kunt één of meer gemachtigden aanwijzen en ook opvolgers benoemen. Daarnaast kunt u instructies, grenzen en controleafspraken opnemen, zodat u geen onbeperkte volmacht hoeft te geven.

Financiële volmachten: van bankzaken tot uw woning

Veel mensen regelen wie bankzaken, betalingen, belastingzaken, beleggingen, hypotheekzaken of eventueel de verkoop van de woning mag oppakken. Vaak is dat de partner, maar het kan ook een kind of andere vertrouwenspersoon zijn. U kunt bevoegdheden beperken, bijvoorbeeld als later thuiszorg, opname of andere langdurige zorg nodig wordt.

Medische vertegenwoordiging en uw wilsverklaringen

Een medische gemachtigde overlegt met artsen, denkt mee over behandeling en kan zo nodig namens u spreken. Medische wensen kunnen in het levenstestament staan, maar ook in aparte wilsverklaringen waarnaar wordt verwezen. Dat is vaak praktischer, omdat zo’n verklaring eenvoudiger te wijzigen is dan een notariële akte. Een wilsverklaring of euthanasieverklaring hoeft niet per se notarieel te zijn; bespreek zulke documenten wel altijd met uw huisarts en bewaar ze op een vaste, goed vindbare plek. Wensen rond euthanasie blijven bovendien afhankelijk van wetgeving en medische beoordeling.

Wilt u dit formeel laten vastleggen, dan gebeurt dat meestal via een medische volmacht.

Persoonlijke wensen, opvolgers en toezicht

U kunt ook persoonlijke wensen opnemen, bijvoorbeeld over thuis blijven wonen met hulp, dagelijkse verzorging, huisdieren, digitale accounts of uitvaartvoorkeuren. Een opvolgend gemachtigde is belangrijk als uw eerste keuze overlijdt, ziek wordt of niet meer kan handelen. Ook toezicht is mogelijk, bijvoorbeeld via periodieke verantwoording aan een vertrouwenspersoon. Wilt u geen brede volmacht, dan kunt u juist een voorkeur voor rechterlijke vertegenwoordiging vastleggen.

Wilt u ideeën opdoen voor de formulering van clausules? Bekijk een voorbeeld van een levenstestament ter voorbereiding op het gesprek met de notaris.

Moet een levenstestament via de notaris?

Een notariële volmacht is een volmacht die door de notaris in een akte wordt vastgelegd. Een levenstestament zonder notaris kan in sommige gevallen bruikbaar zijn, maar in de praktijk geeft een notariële akte vaak meer zekerheid.

Bij familieconflict, grotere vermogensbeslissingen of ingrijpende zorgkeuzes is de route via de notaris meestal extra verstandig. Overweegt u het volledig digitaal te regelen? Vergelijk de opties voor een levenstestament online met vastleggen via de notaris.

Bij beginnende dementie: waarom op tijd regelen belangrijk is

Beginnende dementie betekent niet automatisch dat een levenstestament te laat is. Doorslaggevend is of iemand op het moment van tekenen nog begrijpt wat de inhoud en gevolgen zijn. De notaris beoordeelt die wilsbekwaamheid en kan bij twijfel extra informatie of een medische beoordeling vragen. Wachten geeft risico op vertraging en discussie, juist wanneer geheugenproblemen toenemen en zorg of ondersteuning snel geregeld moet worden.

Wat kost een levenstestament, en wat kost later wijzigen?

De kosten van een levenstestament hangen af van de notaris, de complexiteit van uw wensen, het aantal onderwerpen en een eventuele extra beoordeling van wilsbekwaamheid. Ook later wijzigen kost opnieuw tijd en geld, omdat de inhoud moet worden aangepast en vaak opnieuw moet worden beoordeeld of u alles goed begrijpt. Vergelijk daarom niet alleen op de laagste prijs, maar ook op advies, aantal gesprekken, de conceptakte en wijzigingskosten. Een gewoon testament en een levenstestament zijn bovendien twee verschillende documenten met aparte tarieven.

Zo bereidt u het gesprek met de notaris rustig voor

Oriënteert u zich op wat u kunt regelen en welke keuzes u maakt? Lees meer over levenstestament opstellen en neem onderstaande checklist mee in uw voorbereiding.

• Bedenk wie u als eerste gemachtigde wilt aanwijzen en wie reserve is.
• Noteer welke financiële, medische en persoonlijke onderwerpen wel of juist niet geregeld moeten worden.
• Neem bestaande wilsverklaringen, een overzicht van rekeningen en bezittingen en vragen over wonen, zorg, toezicht en schenken mee.
• Gebruikt u een online aanbieder, let dan op duidelijke controle, persoonlijke begeleiding en zorgvuldige ondertekening.
• Vergelijk checklists, voorbeeldakten en conceptakten niet alleen op prijs, maar vooral op inhoud en duidelijkheid.